Strict Standards: Non-static method FlatFiles::getInstance() should not be called statically in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/index.php on line 32

Strict Standards: Non-static method TplParser::getInstance() should not be called statically in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/index.php on line 33

Strict Standards: Non-static method Files::getInstance() should not be called statically in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/index.php on line 36

Strict Standards: Non-static method FlatFiles::getInstance() should not be called statically, assuming $this from incompatible context in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/core/files.php on line 142

Strict Standards: Non-static method Pages::getInstance() should not be called statically in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/index.php on line 37

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/libraries/Trash.php on line 96

Strict Standards: Non-static method TplParser::getInstance() should not be called statically, assuming $this from incompatible context in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/core/files.php on line 52

Strict Standards: Non-static method TplParser::getInstance() should not be called statically, assuming $this from incompatible context in /home/users/siwznak/public_html/fundacja.znak.org.pl/ucho/core/pages.php on line 47
Uchodźca w szkole - Uchodźca mój dobry sąsiad

Uchodźca w szkole

Wsparcie dla projektu udzielone przez Islandię, Lichtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych

 

 

 



Polskie prawo o edukacji cudzoziemców

 

Zgodnie z polską Konstytucją i z międzynarodową Konwencją Praw Dziecka każde dziecko ma prawo do edukacji – niezależnie od narodowości, wyznania czy statusu prawnego.

 

Zgodnie z polskim prawem każde dziecko ma obowiązek ukończyć gimnazjum, chyba, że wcześniej osiągnie wiek 18 lat.

Każde dziecko od 6 do 16 roku życia musi więc w praktyce chodzić do szkoły. Następnie, między 16 a 18 rokiem życia ma obowiązek dalszego kształcenia się – w szkole, albo uczęszczając na kursy czy korzystając z praktyk zawodowych.

 

Prawa dzieci-cudzoziemców do edukacji reguluje ustawa o systemie edukacji (art. 94). Zgodnie z tą ustawą:

 

dzieci-uchodźcy i dzieci objęte ochroną uzupełniającą - mają prawo do korzystania z bezpłatnej edukacji na wszystkich poziomach edukacji w Polsce, także w szkołach artystycznych;

 

dzieci z pobytem tolerowanym i dzieci ubiegające się o status uchodźcy - mają prawo do bezpłatnej edukacji na poziomie podstawowym, gimnazjalnym i średnim;

 

dzieci cudzoziemskie o innym statusie prawnym - mają prawo do edukacji w publicznych szkołach w Polsce na zasadach komercyjnych (to znaczy odpłatnie), chyba że placówka prowadząca szkołę zwolni je z opłaty.

 

Przepisy postulują jak najszybsze włączenie dzieci w publiczny system edukacji i dają dzieciom i młodzieży objętym ochroną w Polsce lub ubiegającym się o tę ochronę następujące prawa:

 

Prawo do nauki języka polskiego


Dzieci ubiegające się o status uchodźcy mają prawo do bezpłatnych lekcji języka polskiego, które pozwolą im korzystać z publicznego systemu edukacji. Dzieci ubiegające się o status uchodźcy, dzieci uchodźcy i dzieci objęte innymi formami ochrony mają też prawo do bezpłatnej nauki języka w szkole. Szkoła ma obowiązek zorganizować dodatkowe lekcje dla dzieci (co najmniej 2 godziny tygodniowo), lub umożliwić dzieciom udział w lekcjach organizowanych poza szkołą, w zależności od tego, jak liczna jest grupa dzieci-cudzoziemców w danej szkole. Koszt tych lekcji pokrywa gmina.

 

Prawo do edukacji na poziomie przedszkolnym


Art. 14. ustawy o systemie edukacji mówi o obowiązku rocznej edukacji przed-podstawowej dla wszystkich dzieci. Dzieci objęte ochroną w Polsce i dzieci ubiegające się o status uchodźcy mają prawo do edukacji przedszkolnej na takich samych zasadach, jak dzieci polskie. Trzeba pamiętać, że korzystanie z przedszkola jest w Polsce odpłatne.

 

Prawo do nauki własnego języka i zachowania kultury

 

Szkoła ma obowiązek wspierać uczniów w zachowywaniu ich tożsamości narodowej, etnicznej, religijnej, a także w zachowaniu ich języka (art. 13 ustawy o edukacji). Szkoła nie ma obowiązku organizowania lekcji języka kraju pochodzenia dzieci cudzoziemskich, jest natomiast zobowiązania do udostępnienia pomieszczeń, jeśli z inicjatywą nauczania języka wystąpi stowarzyszenie kulturalne lub ambasada kraju pochodzenia dzieci. Prawo do wychowania dzieci w duchu własnej religii i kultury daje też wszystkim rodzicom w Polsce Konstytucja RP (art. 48).

 

Lekcje religii

 

Religia katolicka jest jednym z przedmiotów nauczania w polskiej szkole. Nauka religii odbywa się za zgodą rodziców, a lekcje religii nie są obowiązkowe dla wszystkich. Dzieci cudzoziemskie nie muszą uczestniczyć w lekcjach religii. Szkoła ma obowiązek zapewnić opiekę/inne zajęcia dla dzieci, które w lekcjach religii nie uczestniczą (art. 12 ustawy o systemie edukacji). W szkole można nauczać religii związków wyznaniowych formalnie zarejestrowanych w Polsce.

 

Prawo do studiów

 

Art. 43.1 i 43.2 ustawy o szkolnictwie wyższym daje uchodźcom prawo do bezpłatnego korzystania z edukacji na poziomie wyższym, do badań naukowych i studiów podyplomowych (na takich samych warunkach, jak obywatelom polskim). Osoby z pobytem tolerowanym i cudzoziemcy o innych statusach prawnych mogą korzystać ze szkolnictwa wyższego w Polsce, ale za odpłatnością.

 

Prawo do szkoleń zawodowych

 

Polska ustawa o systemie edukacji (art. 94 a (2)) daje prawo do szkoleń zawodowych wszystkim dzieciom ubiegającym się o status uchodźcy i objętych ochroną (statusem uchodźcy lub ochroną uzupełniającą), na takich samych zasadach, jak obywatelom polskim.

 

Dojazd do szkoły

 

Polska ustawa o edukacji zobowiązuje lokalne władze do zorganizowania bezpłatnego transportu do szkoły: dla dzieci w pierwszej, drugiej, trzeciej i czwartej klasie, gdy mieszkają w odległości większej niż trzy kilometry od najbliższej szkoły; dla dzieci z piątej i szóstej klasy – gdy odległość ta jest większa niż cztery kilometry.

 

Lokalne władze mogą też pokryć koszty transportu dziecka i opiekuna do szkoły, jeśli mogą oni dotrzeć do szkoły publicznymi środkami transportu (art. 14 ustawy o systemie edukacji). Transport nie jest organizowany w dużych miastach, gdzie szkół jest dużo i działa system komunikacji miejskiej. Szkoła nie ma też obowiązku dowożenia uczniów, jeśli rodzice wybrali odległą szkołę mimo, że w pobliżu jest inna.

 

Wsparcie socjalne

 

Dzieci ubiegające się o status uchodźcy mają prawo do pomocy socjalnej niezbędnej do pełnego korzystania z edukacji na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum, m.in. zakupu podręczników (art. 61 ustawy o ochronie cudzoziemców na terytorium RP). Dzieci-uchodźcy i dzieci objęte ochroną uzupełniającą mają prawo do korzystania ze wszystkich form wsparcia socjalnego oferowanym dzieciom w trudnej sytuacji, m.in:

 

  • zasiłku z pomocy społecznej na zakup książek i przyborów szkolnych
  • finansowania obiadów dla dzieci w szkole
  • zasiłków celowych na inne wydatki związane z edukacją
  • stypendiów socjalnych i naukowych udzielanych przez szkoły (trzeba pamiętać, że stypendia te z reguły przyznawane są w jednym roku szkolnym na drugi rok, w zależności od sytuacji rodziny albo w zależności od wyników w nauce dziecka.

 

O pomoc socjalną należy zwracać się do Ośrodków Pomocy Społecznej, a także zapytać o nią w szkole, do której uczęszcza dziecko.

 

Studenci-uchodźcy mają prawo do pomocy socjalnej dostępnej dla polskich studentów, w tym możliwość korzystania z domu studenckiego lub uzyskania stypendium (art. 173 ustawy o szkolnictwie wyższym).

 

Zajęcia wyrównawcze

 

Szkoły mogą organizować dla uczniów cudzoziemców lekcje wyrównawcze, które pozwolą im nadrobić zaległości szkolne. Koszt tych lekcji pokrywa gmina.

 

Pośrednik kulturowy

 

Od stycznia 2010 r. szkoły mają możliwość zatrudniania tzw. pośredników kulturowych – czyli osoby, które mogą pomagać grupie uczniów cudzoziemskich w kontakcie z nauczycielami i polskimi uczniami. Zatrudnianie takich osób nie jest obecnie powszechne – ale są w Polsce szkoły, które korzystają z ich pomocy.